ميرزا فضل الله شيرازى ( خاورى )

993

تاريخ ذو القرنين ( فارسى )

راح است ، در مذهب او مباح . طبع نظمى دارد وسط و در انشاد اشعار قانع به وزن فقط . اكثر اوقات مضامين اشعار حقير را تحريف مىكرد ، به نام خويش مىخواند و قدمى در ميدان شرم و آزرم نمىراند ، چنان‌كه از تحريف اين [ 535 ] شعر مستفاد مىشود . لمولفه : همان نورى كه موسى داشت اندر آستين پنهان * بود اندر تو ظاهر ليك از چاك گريبانت تحريف : آنچه موسى داشت اندر آستين خود نهان * حالى از چاك گريبان آشكارا كرده تذكره [ اى ] در ذكر اشعار معاصرين نوشته و ديوان مسارقت اركانش نيز مدوّن گشته است . در مرافقت برادر مهتر خويش مدتى در ولايت گيلان به سر مىبرد و طريق عيش و عشرت مىسپرد . در ايّام سادگى خالى از ملاحتى نبود و در ولايت گيلان ، با لباس نظام مشق سربازى مىنمود . بيست و دويم : نوّاب حاجى شاه قلى ميرزا « 1 » از بطن صبيّهء محمد على خان سردار زند و زيبا سروى از گلستان دولت ارجمند . با چهر مجدّر « 2 » مطبوع هر نظر و همواره ملتزم دربار داراى دادگر . طبعى سليم دارد و سليقه [ اى ] مستقيم . بعد از رحلت خاقان مغفور به زيارت بيت الله الحرام مشرف گشته و به سبب اين نسبت شريف از ساير همگنان به رتبت و فضيلت درگذشته است . چون با جدّ مرحوم فتحعلى خان بزرگ همنام است ، لهذا به سبب اين همنامى واجب الاحترام . چندى هم راتق و فاتق امور ولايت اردستان بود و در غيبت خويش آن ولايت را قرين نظم مىنمود .

--> ( 1 ) . تولّد : چهارشنبه يازدهم محرم الحرام سنه 1223 ( همان ، ص 218 ) . ( 2 ) . آبله‌رو .